ضرورى اسلام ، خلود در جهنم است نه خلود عذاب ولى دليل محكم از عقل و شرع قائم است بر سرمديت و دوام عذاب كفّار و مشركين و انقطاع عذاب از عاصين و از موحدين و آخر من يشفع هو الرحمن الرحيم . مطابق آنچه از نصوص و ظواهر كتاب و سنت در مسألهء عذاب و خلود آن و مسألهء نيران و جهنم و دركات آن فهميده مىشود ، آن است كه دار جهنم ، مكان عذاب و آلام است و عذاب و آلام و وقوع در نار و تألّم از عذاب بروح و جسم هر دو تعلق دارد و منحصر در يكى غير ديگرى نمىباشد . و نيز فهميده مىشود كه وقوع يا خلود در جهنم ، ملازم با عذاب است و شدت و ضعف عذاب تابع قوت و ضعف علل و اسباب انواع عذاب است . و نيز انقطاع عذاب و دوام آن نيز تابع مبدأ عذاب أخروى است و مبدأ عذاب چه به نحو دوام و چه موقت ، تابع نحوهء رسوخ مبادى آلام در باطن نفس عاصى و مشرك و كافر است ، لذا قول باستقرار در نار و انفكاك عذاب و يا صيرورة العذاب ، عذب و گوارا و دل‌نشين به نظر نگارنده و محرر اين سطور از اوهام است و همه جا در آيات و روايات معلّق است عذاب بر وجود در جهنم ، به اين معنا كه نيران و دركات آن ، موضع لذت و رحمت و مكان استراحت و جاى خوشى نيست ، آلام آن متنوع و شرور آن دائم و بالأخره دار عذاب و نقمت و بلاست و دوام عذاب تابع ملكات راسخهء حاصل از اعمال و نيّاتست و اگر مبدأ صدور افاعيل و علت انبعاث اعمال زشت و ناپسند و منشأ عصيان و تجاوز به حدود حق و خلق و اسباب ظلم و تعدى ، امرى جوهرى و غير قابل زوال باشد ، به نحوى كه شخص عاصى و ظالم و متجاوز به حدود و حقوق حق و خلق خود به خود منشأ شرور و عصيان باشد و حصول افاعيل زشت چنان ملايم طبع وى گرديده باشد كه اگر عمر او دوام آورد ، هميشه منشأ فسق و فجور و ظلم و جور گردد و يا آن كه ملكات منشأ خير مغلوب ملكات مبدأ شرّ شود ، انقطاع و يا تخفيف عذاب در حق او محال است - لعدم جواز زوال المعلول مع بقاء العلة - لذا در كتاب توحيد صدوق - رض - از امام صادق صلّى اللّه عليه و آله